أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

مقدمهء كتاب 47

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

نسخ كتابخانهء آستان قدس « مشهد رضوى » و نسخ مدرسهء سپهسالار و كتابخانهء مجلس شوراى ملّى ) معرّفى كرده است هر كه طالب باشد به آن جا مراجعه كند زيرا معرّفى آنها در اينجا براى ما چندان اهمّيّتى ندارد فقط چيزى كه ذكر آن در اينجا ضرور است آنست كه از اين تاريخ ادبيّات استورى برميآيد كه وى تصوّر كرده كه نسبت مؤلّف اين كتاب « گازرونى » بوده است در صورتى كه مسلّم و محلّ اتّفاق است كه نسبت مؤلّف « گازر » است . استاد نفيسى در اين باره در يادداشت خود گفته : « در برخى از نسخه‌هاى خطّى نسبت مؤلّف را « جرجانى گازرونى » نوشته‌اند و گويا « گازرونى » محرّف گازر باشد زيرا اين كتاب در عرف ايران و در ميان اهل فنّ به « گازر » معروف است و گويا كاتب نسخه « گازر » را « گازرونى » پنداشته است » 3 - نسخه‌ايست كه در كتابخانهء دانشگاه كمبريج است اين نسخه جزء كتب ادوارد براون مستشرق معروف انگليسى بوده و در پشت نسخهء خود براون چند سطر نوشته كه مفادش اين است : « تفسيرى است فارسى از سورهء 38 ( آيهء 20 ) تا سورهء 95 كه نسخهء اصل از اوّل و آخر ناقص است و مؤلّف نيز معلوم نيست شايد از مؤلّفات قرن 11 ميلادى باشد و در قرن 14 ميلادى كتابت شده باشد » . نسخهء عكسى اين كتاب كه براى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهيّه شده است و مورد استفادهء استاد محترم دانشگاه آقاى دكتر يحيى مهدوى بوده فعلا بوسيلهء ايشان مورد استفادهء اين جانب قرار گرفته است اميد آنكه ان شاء اللّه موقع طبع مجلّدات آينده كه اين نسخه مربوط بآنهاست مورد مقابله و استفادهء تمام قرار گيرد . [ خطاط آيات اين تفسير ] مطلبى قابل توجه چون كتابت و املاء آيات مباركهء قرآن مجيد اين تفسير بخطّ عمدة الخطّاطين و الكتّاب آقاى حاجى ميرزا احمد نجفى زنجانى است وفّقه اللّه و ايّانا لما يحبّ و يرضى